Veelgestelde vragen

Alles wat je moet weten over de

ventilatieverplichting bij nieuwe ramen

Door

Tim van den Bruele

 -

Expert in energetisch renoveren

06
 
January
 
2026
 •
5
 minuten leestijd

Deel deze blog

Wie nieuwe ramen plaatst in het kader van een ingrijpende energetische renovatie (IER), is gebonden aan strikte ventilatie-eisen. Daarom pak je ramen en ventilatie het best in één keer aan. De keuze van een ventilatiesysteem bepaalt nu eenmaal veel voor je ramen, en omgekeerd.

In deze blog lees je wat de EPB-regelgeving precies voorschrijft en hoe je aan alle ventilatieverplichtingen voldoet. Liever geen boetes? Lees dan zeker verder.

Waarom is ventilatie verplicht bij nieuwe ramen?

Vroeger waren ramen en deuren allesbehalve luchtdicht. Via kieren en spleten kwam verse lucht automatisch binnen en vond vochtige lucht zijn weg naar buiten. Moderne ramen, daarentegen, isoleren zo goed dat er nauwelijks tot geen natuurlijke luchtcirculatie is.

Zonder ventilatie blijft de vochtige lucht gevangen en kan verse lucht niet binnen. Het resultaat? Condens en schimmelvorming, met gezondheidsklachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid of ademhalingsproblemen als gevolg.

Lees meer over ventilatie

Wat zegt de regelgeving?

De EPB-regelgeving (EnergiePrestatie en Binnenklimaat) bepaalt aan welke normen gebouwen moeten voldoen op het vlak van energiezuinigheid en een gezond binnenklimaat. De ventilatieverplichting valt onder de B van Binnenklimaat. Belangrijk: het EPB geldt alleen bij ingrijpende energetische renovaties (IER).

Volgens de norm NBN D 50-001 moet een woning beschikken over een ventilatiesysteem en/of ventilatievoorzieningen voor een correcte toe- en afvoer van lucht. Welke ventilatie-eisen precies gelden, hangt af van het type werken dat je uitvoert.

Ingrijpende energetische renovaties (IER) en nieuwbouw

Bij een ingrijpende energetische renovatie of nieuwbouw moet je een compleet ventilatiesysteem (A, B, C of D) installeren. Dat systeem moet in alle ruimtes de constante toevoer, doorstroom en afvoer van lucht reguleren. Daarnaast moet het ventilatiesysteem specifieke debieten per ruimte halen, zoals vastgelegd in de EPB-startverklaring. Later meer hierover.

Gewone renovatie

Voer je een gewone renovatie uit, met vervanging van de ramen? Dan gelden minder strenge, maar nog steeds verplichte ventilatie-eisen. De meeste verbouwers vallen onder deze categorie.

  • Bij volume-uitbreiding moet je in de nieuwe natte ruimtes (zoals badkamer en keuken) zowel afvoer als doorstroom (bijvoorbeeld via een spleet onder de deur) voorzien. In nieuwe droge ruimtes (zoals slaapkamer of leefruimte) moet je toevoer en doorstroom voorzien.
  • Bij het verbouwen van bestaande ruimtes moet je enkel toevoervoorzieningen plaatsen in de droge ruimtes waar je ramen vervangt of bijplaatst.

Welke ventilatievoorzieningen moet je plaatsen?

Als je je ramen vervangt, moet je rekening houden met 3 ventilatievoorzieningen:

1. Toevoervoorzieningen
Dit zijn roosters, meestal geïntegreerd in het raam, die verse buitenlucht laten binnenstromen. Toevoerroosters zijn verplicht wanneer je ramen vervangt in droge ruimtes zoals woonkamers, slaapkamers en bureaus.

2. Afvoervoorzieningen
Deze voeren vervuilde lucht af uit natte ruimtes, zoals de badkamer, keuken of het toilet. Dat kan via natuurlijke afvoerkanalen met roosters of via mechanische ventilatoren die de lucht actief wegzuigen.

3. Doorstroomopeningen
Doorstroomopeningen maken de circulatie van lucht tussen natte en droge ruimtes mogelijk. Meestal gebeurt dat via een kier onder de binnendeuren, die ook aan vaste afmetingen moet voldoen.

💡 Wist je dat?

Nachtstand, microventilatie of kiepstand van je ramen tellen niet als toevoervoorziening. Ze voldoen niet aan de minimale ventilatie-eisen bij renovatie. Je hebt specifieke ventilatieroosters nodig om aan de EPB-regelgeving te voldoen.

Wat zijn de minimale debieten voor ventilatie?

De norm NBN D 50-001 bepaalt hoeveel lucht een ventilatiesysteem minimaal moet kunnen verversen. Dat ventilatiedebiet toont de verhouding tussen de hoeveelheid aangevoerde en afgevoerde lucht, uitgedrukt in m³/u (kubieke meter per uur). De basisregel is 3,6 m³/u per m² vloeroppervlakte.

HeadHeadHeadHeadHead
CellCellCellCellCell

Ventilatieverplichting negeren? Vermijd boetes

Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) controleert elke EPB-aangifte. Wie de ventilatie-eisen niet naleeft, riskeert aanzienlijke boetes. Bovendien verlies je sinds juli 2025 automatisch het recht op de Mijn VerbouwPremie voor ramen als je niet aan de ventilatievoorwaarden voldoet.

Dit zijn de meest voorkomende fouten die tot boetes leiden:

  • geen ventilatieroosters plaatsen: dit is verplicht in droge ruimtes waar je de ramen vervangt.
  • te kleine roosters kiezen: het toevoervolume moet voldoen aan de vastgelegde normen. Hoe kleiner de roosters, hoe lager de toevoer.
  • doorstroomopeningen vergeten: zonder (voldoende grote) kieren onder binnendeuren kan lucht onvoldoende circuleren en haal je de vereiste debieten niet.
  • oude roosters behouden: bestaande roosters voldoen vaak niet meer aan de huidige ventilatie-eisen. Ga dit zeker na.

Welk type ventilatiesysteem kiezen?

Voor renovaties zijn de ventilatiesystemen C en D de meest gebruikelijke. Het C-systeem combineert natuurlijke toevoer met een mechanische afvoer. Vochtige lucht wordt actief afgevoerd uit natte ruimtes, terwijl frisse buitenlucht binnenkomt via roosters in de ramen. Kies je voor systeem C, dan moet je dus roosters laten integreren in je nieuwe ramen.

Het D-systeem werkt volledig mechanisch. Zowel de afvoer van vochtige lucht als de aanvoer van verse lucht gebeuren automatisch via een kanalensysteem. Extra troef: dit type ventilatie recupereert tot 90 % van de warmte uit de afgevoerde lucht. Omdat alles via kanalen gebeurt, zijn geen raamroosters nodig.

Energy Protect is gespecialiseerd in het volledige energetische plaatje van je woning, van ramen en deuren tot ventilatie. Je energie-expert helpt je naar een totaaloplossing.

Ik kan hulp gebruiken bij mijn keuze

Ramen en deuren die voldoen aan de ventilatieverplichting? Vraag je gratis plaatsbezoek aan

Een raamspecialist komt gratis bij je langs en bekijkt samen met jou welke ramen, deuren en ventilatievoorzieningen nodig zijn om aan de EPB-vereisten te voldoen.

Gratis plaatsbezoek aanvragen

Veelgestelde vragen over ventilatieverplichting

Wanneer ben ik ventilatieplichtig?
Voer je werken uit met een bouwvergunning? Dan ben je gebonden aan de EPB-eisen en dus verplicht om ventilatievoorzieningen te plaatsen. Bij een gewone renovatie, zonder vergunning, is het niet wettelijk verplicht maar wel sterk aangeraden.

 Wat is het verschil tussen toevoer, afvoer en doorstroom?

  • Toevoer: brengt verse buitenlucht naar droge ruimtes (via kanalen of raamroosters)
  • Afvoer: verwijdert vochtige binnenlucht uit natte ruimtes (via kanalen of raamroosters)
  • Doorstroom: laat lucht circuleren tussen droge en natte ruimtes (bijvoorbeeld via spleten of kieren onder binnendeuren)

Wat is EPB?
EPB staat voor EnergiePrestatie en Binnenklimaat. Het is een Europese maatregel die van toepassing is op gebouwen met een vergunningsaanvraag vanaf 1 januari 2006. Het EPB legt normen op om de energiezuinigheid en het binnenklimaat van deze gebouwen te verbeteren. Wie ze niet naleeft, riskeert forse boetes.

Kan ik mijn oude ventilatieroosters hergebruiken?

Dat kan alleen als ze voldoen aan de huidige debieteisen. Laat dit altijd eerst controleren door een specialist. In veel gevallen zijn moderne zelfregelende roosters energiezuiniger en performanter.

Hoe weet ik of mijn ventilatie-inspanningen voldoen aan de EPB-normen?
Laat een EPB-verslaggever of ventilatiespecialist de debieten meten. Bij nieuwbouw of ingrijpende renovatie krijg je vooraf een ventilatievoorontwerp met de debieten die je moet halen. Achteraf stelt de ventilatieverslaggever een verplicht verslag op dat bevestigt of je installatie aan alle eisen voldoet.

Moet ik ventilatie plaatsen als ik maar één raam vervang?

Ja, bij een ingrijpende energetische renovatie toch. Elk raam dat je vervangt in een droge ruimte moet toevoervoorzieningen krijgen volgens de EPB-eisen. Bij een gewone renovatie is dit niet wettelijk verplicht, maar het blijft sterk aangeraden om vochtproblemen en een ongezond binnenklimaat te vermijden.

Blog

Gerelateerde artikelen

-

Ramen en deuren

21

 

November

 

2025

Checklist: hoe kies je nieuwe ramen?

Denk je aan nieuwe ramen maar weet je niet waar te beginnen? Ontdek in deze checklist welke ramen passen bij je woning, je budget én je renovatieplannen op lange termijn.

5

 minuten leestijd

-

Dakrenovatie

-

Isoleren

-

Energetisch renoveren

-

Ramen en deuren

09

 

October

 

2025

Energetisch renoveren duur? Check hier de 3 meest rendabele renovaties

Benieuwd hoe je je energiefactuur naar beneden krijgt en de waarde van je huis omhoog? Klik hier voor de meest rendabele renovaties.

3

 minuten leestijd

-

Energetisch renoveren

-

Isoleren

-

Ramen en deuren

-

Warmtepompen

24

 

September

 

2025

Vlaamse regering schaft Mijn VerbouwPremie af voor hogere inkomens en ook EPC-labelpremie verdwijnt

Vanaf 2026 verdwijnen de Mijn VerbouwPremie voor hoge inkomens en de EPC-labelpremie. Ontdek of jij nog recht hebt op premies en waarom je best dit jaar nog start met renoveren.

4

 minuten leestijd

Vraag een gratis adviesgesprek aan

Ontvang deskundig advies op maat voor jouw energetische renovatie. Vul het formulier in en wij nemen snel contact met je op!

1/x

Waar kunnen we mee helpen?

Selecteer alle diensten waarin we jou kunnen begeleiden.

Volgende

Vraag jouw GRATIS advies

Wij begeleiden jou met renovatieadvies en een gepaste prijsofferte helemaal op maat van jouw woning.

Vorige
Volgende

Je bent er bijna

We nemen contact met jou op in functie van jouw aanvraag.

+32
Vorige
We hebben het goed ontvangen!
We nemen zo spoedig mogeljk contact op.
Oops! Something went wrong while submitting the form.